Tự tìm câu hỏi nghiên cứu: từ khoảng trống, không từ ý thích

Bước chuyển quan trọng nhất từ người thực hiện sang người nghiên cứu độc lập là tự đặt được câu hỏi.

Và câu hỏi tốt hiếm khi đến từ việc ngồi nghĩ ra ý hay — nó đến từ việc đọc kỹ và thấy chỗ còn trống.

Tìm khoảng trống ở đâu

• Phần hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo ở cuối các bài — nguồn trực tiếp nhất và ít người khai thác.
• Chỗ hai bài kết luận khác nhau — vì sao khác, và điều kiện nào quyết định.
• Kết quả đã có ở bối cảnh khác — nó có đúng ở bối cảnh của bạn không.
• Giả định mà mọi người dùng nhưng chưa ai kiểm.
• Vấn đề thực tế mà tài liệu chưa trả lời — nguồn tốt cho người có kinh nghiệm nghề.
• Phương pháp mới áp dụng vào câu hỏi cũ.

Kiểm câu hỏi trước khi cam kết

• Đã có ai trả lời chưa — tìm kỹ, kể cả bằng từ khoá khác.
• Trả lời được bằng dữ liệu bạn tiếp cận được không.
• Cần bao lâu và bao nhiêu nguồn lực.
• Nếu kết quả ra âm tính thì có còn ý nghĩa không — câu hỏi tốt thì cả hai chiều kết quả đều nói lên điều gì đó.
• Ai quan tâm tới câu trả lời — nêu được cụ thể một nhóm người.
• Bạn có chịu được việc làm nó trong nhiều năm không.

Thu hẹp phạm vi

• Câu hỏi đầu tiên của người mới thường quá rộng — đây là chuyện bình thường.
• Thu hẹp theo đối tượng, bối cảnh, thời gian, hoặc khía cạnh.
• Câu hỏi hẹp trả lời được tốt hơn câu hỏi rộng trả lời hời hợt.
• Kiểm: bạn nêu được câu hỏi trong một câu không? Nếu không, nó còn rộng.
• Hẹp không có nghĩa là nhỏ — nó có nghĩa là rõ.

Viết ra để kiểm

• Viết câu hỏi trong một câu.
• Viết vì sao nó quan trọng trong ba câu.
• Viết bạn sẽ trả lời nó bằng cách nào trong năm câu.
• Nếu viết được ba phần đó rõ ràng, câu hỏi đủ chín để bàn.
• Nếu không viết được, chưa phải lúc cam kết.

Bàn với người khác

• Trình bày cho người ngoài chuyên môn hẹp — nếu họ không hiểu vì sao nó quan trọng, cần làm rõ hơn.
• Hỏi người hướng dẫn về tính khả thi — họ biết những cạm bẫy bạn chưa thấy.
• Hỏi người đã làm lĩnh vực đó có ai đang làm câu hỏi tương tự không.
• Mang phương án tới thay vì hỏi nên làm gì — kể cả khi phương án chưa chắc đúng.

Nếu câu hỏi không đứng vững

• Bình thường — phần lớn ý tưởng đầu không sống sót qua khâu kiểm.
• Thường có thể sửa thay vì bỏ — thu hẹp, đổi bối cảnh, đổi cách tiếp cận.
• Ghi lại vì sao nó không đứng được — nó giúp bạn ở câu hỏi sau.
• Khả năng loại bỏ ý tưởng của chính mình là dấu hiệu trưởng thành nghiên cứu.

Một điều đáng nhớ

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, đọc phần hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo ở cuối mười bài gần đây trong lĩnh vực của bạn.

Đó là nơi các tác giả tự nói ra chỗ còn trống — và nó là nguồn câu hỏi trực tiếp nhất mà rất ít người đọc tới.

Câu hỏi thường gặp